Hỗ trợ đồng bào Việt Nam "vô quốc gia" đòi lại quyền công dân (bài 3)

Updated: Jul 19

LỜI DẪN:


Việt Nam là một quốc gia có chính sách hà khắc về tôn giáo. Một trong những biện pháp mang tính hệ thống được áp dụng với người dân theo đạo Tin Lành thuộc các sắc tộc thiểu số miền núi nhằm ép buộc họ bỏ đạo là tịch thu giấy tờ tùy thân, đuổi ra khỏi bản làng khiến họ phải sống như thú hoang trong rừng sâu. Theo điều tra chưa đầy đủ của BPSOS, ở Việt Nam có ít nhất 10,000 người là nạn nhân của biện pháp trừng phạt này. Họ bị tước đoạt các quyền công dân và quyền căn bản của con người như quyền được học hành, có việc làm, bảo đảm sinh kế, tự do di chuyển, được chăm sóc y tế, quyền kết hôn, quyền sở hữu đất đai canh tác, ….

Bài bình luận với tựa đề: “Tiếp theo là gì: Thực tế mà các Ki Tô hữu vô quốc gia ở Việt Nam đang phải đối diện” được đăng trên trang mạng của tổ chức luật gia quốc tế bảo vệ quyền tự do tôn giáo ADF.

Nhà nước Việt Nam né tránh trách nhiệm và gọi đó là tình trạng “di cư tự do” nhưng BPSOS cho rằng phải gọi đó là tình trạng vô quốc gia vì những tín đồ Tin Lành thuộc các sắc tộc thiểu số này không được hưởng sự bảo vệ và các quyền đương nhiên của một công dân sống trong một quốc gia.


Đầu năm 2019, BPSOS cùng các cộng sự quyết định khởi xướng dự án giúp đỡ đồng bào vô quốc gia. Dự án này sẽ kéo dài trong nhiều năm và ngày càng có nhiều tổ chức Quốc tế trong đó có Liên Hợp Quốc theo dõi và ủng hộ. Bộ Ngoại Giao và Uỷ Hội Hoa Kỳ về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế dành một sự quan tâm đặc biệt cho vấn đề này. Điều đáng mừng là đã có những tiến triển tích cực và thiện chí từ phía chính quyền Việt Nam sau gần một năm vận động.


Để tăng sự quan tâm của chính những người Việt ở trong và ngoài nước về tình trạng “vô quốc gia” này, trong hy vọng sẽ có thêm tiếng nói và sự hỗ trợ thiết thực cho những đồng bào thiểu số bị ảnh hưởng, trong đó chủ yếu là người Hmong, chúng tôi sẽ lần lượt chia sẻ kế hoạch, phương pháp vận động và cập nhật một số tiến triển của vụ việc. Chúng tôi hy vọng nhà nước Việt Nam sẽ hiểu thiện chí và đường lối của chúng tôi và tích cực hợp tác hơn nữa. Song song đó, chúng tôi cũng hy vọng người dân nói chung hiểu cách kết hợp luật pháp quốc gia với luật quốc tế để bảo vệ quyền và lợi ích của mình.


Dưới đây là danh sách bài viết trong loạt bài về công tác hỗ trợ đồng bào “vô quốc gia” đòi lại quyền công dân của họ:

Bài 1 - Dấu mốc pháp lý quan trọng thể hiện tinh thần thiện chí của nhà nước Việt Nam. Hoặc xem trên Facebook Bài 2 - Vận động quốc tế hỗ trợ trong việc giải quyết tình trạng người Hmong vô hộ tịch ở Tiểu Khu 179, Tỉnh Lâm Đồng. Hoặc xem trên Facebook Bài 3 - Người Hmong vô hộ tịch ở Tiểu Khu 179 Tỉnh Lâm Đồng được tham gia giám sát dự án tái định cư của mình - Bước tiến bộ mới rất đáng hoan nghênh của chính quyền. Hoặc xem trên Facebook Bài 4 - Thêm một số tiến bộ mới đáng hoan nghênh của chính quyền Huyện Đam Rông, Tỉnh Lâm Đồng khi nhận đơn thư của người dân Tiểu Khu 179. Hoặc xem trên Facebook Bài 5 - Đường đã mở cho những đôi chân trần của người dân Tiểu Khu 179. Hoặc xem trên Facebook Bài 6 - Thay đổi nội lực của chính người dân Tiểu Khu 179.

Bài 3: NGƯỜI HMONG VÔ HỘ TỊCH Ở TIỂU KHU 179 TỈNH LÂM ĐỒNG ĐƯỢC THAM GIA GIÁM SÁT DỰ ÁN TÁI ĐỊNH CƯ CỦA MÌNH - BƯỚC TIẾN BỘ MỚI RẤT ĐÁNG HOAN NGHÊNH CỦA CHÍNH QUYỀN


Theo dự kiến, trong bài số 3 này chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ những kinh nghiệm thực hiện vận động cho dự án tái định cư. Tuy nhiên, ngày 5 tháng 5 năm 2020, cộng đồng người Hmong ở Tiểu khu 179 đã nhận được văn bản số 420 của Ủy ban nhân dân huyện Đam Rông do ông Chủ tịch Bùi Văn Hởi ký đáp ứng một số đề nghị mới của người dân.


Do đó chúng tôi cập nhật ngay tình hình mới này trên tinh thần trân trọng thiện chí và trách nhiệm của cá nhân ông Bùi Văn Hởi và chính quyền huyện Đam Rông trong việc giải quyết xung đột với người dân. Sự thiện chí nào cũng rất cần được ghi nhận và hoan nghênh.

Trong văn bản 420 này ông Bùi Văn Hởi thay mặt cho chính quyền huyện Đam Rông đã xác nhận trên nguyên tắc những vấn đề sau:

  1. Thông báo cho người dân biết sẽ sớm xúc tiến dự án tái định cư cho 521 người Hmong vô quốc gia. Dự án sẽ được công khai để mọi người biết trước khi triển khai.

  2. Khi dự án triển khai, chính quyền đồng ý để người dân Tiểu khu 179 được cử đại diện tham gia giám sát dự án.

  3. Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã cấp giấy chứng nhận cho tất cả những người không có giấy tờ tùy thân. Giấy chứng nhận sẽ được dùng tạm thời cho đến khi được cấp giấy tờ hợp lệ theo quy định của pháp luật.

Văn bản số 420/UBND-TH ngày 28 Tháng 4, 2020 của Ủy ban nhân dân huyện Đam Rông do ông Chủ tịch Bùi Văn Hởi ký, đồng ý cấp giấy tờ tùy thân và để người dân Tiểu khu 179 được cử đại diện tham gia giám sát dự án tái định cư.

Như vậy, với văn bản mới này, 521 người dân Hmong đã chấm dứt tình trạng không có giấy tờ tùy thân, vô quốc gia trên chính tổ quốc của họ. Tuy họ chưa có ngay được chỗ ở hợp pháp cùng đất đai để sản xuất nhưng chắc chắn sẽ có trong tương lai gần khi chính quyền địa phương đã ban hành nhiều văn bản vừa có tính pháp lý lại vừa có tính ngoại giao thân thiện.


Trong khi niềm tin của người dân vào các cấp chính quyền nhiều nơi đã xuống thấp đến cùng cực bởi hàng loạt các vụ việc xung đột mà chính quyền đều làm ngơ, đơn thư không được hồi âm thì việc chính quyền huyện Đam Rông xác nhận mọi thông tin tới người dân bằng hàng loạt các văn bản chính thức giấy trắng mực đen là một sự kiện khiến chúng ta cần phải suy nghiệm và nhận thức được rằng:

  1. Thứ nhất, đừng bao giờ tuyệt vọng trước bất cứ vấn đề gì chúng ta gặp phải. Vấn đề xã hội dù có tính hệ thống thì vẫn có phương cách để giải quyết nó.

  2. Thứ hai, nếu chúng ta lựa chọn phương cách đấu tranh phi bạo lực thì phải luôn chủ động giữ hoà khí, thiết lập các quan hệ đối thoại và kiềm chế mọi cảm tính xốc nổi không đúng lúc, cần biết tìm kiếm các đồng minh có khả năng làm trung gian hoà giải. Việc thách thức, dồn đối phương đến chân tường cho dù sự thật đang ở phía chúng ta cũng không phải là lựa chọn thích hợp cho phương thức hành động này.

  3. Thứ ba, hãy đặt mình vào trong vai trò người kiến tạo các phương thức giải quyết. Đừng bao giờ đứng lại, chờ đợi khi một cánh cửa đã mở ra. Khi một cánh cửa mở ra thì phải tiếp tục đi tới, đặt nền tảng để phát triển những ý tưởng hay cơ hội mới xuất phát từ thực tế để cả hai bên cùng có cơ hội đối thoại một cách thân thiện với nhau, thúc đẩy tiến triển sang một giai đoạn mới.

Cả ba điều nói trên phải được thực hiện một cách có chiến lược và kiên trì. Để thấy rõ hiệu quả của phương cách này, chúng ta chỉ cần so sánh hành trình 20 năm trước đó, cũng những người dân nơi đây đã đội cả núi đơn hết lên tỉnh, xuống huyện rồi lại ra trung ương nhưng không đạt được bất kỳ kết quả nào. Tình trạng này cũng không khác gì các vụ việc khác của số đông người dân Việt Nam. Trong khi tiến trình chúng tôi can thiệp mới chỉ kéo dài vẻn vẹn 1 năm nhưng đã có những chuyển biến rất khả quan như vừa chia sẻ.


Rõ ràng là tính chất vụ việc không quyết định sự thành bại của công việc mà chính thái độ và phương cách làm việc của chúng ta mới là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất.


Vì vậy, đến giai đoạn này, chúng tôi vẫn xác định tiến trình vụ việc còn phải đi tiếp những chặng đường quanh co khác. Chúng tôi không đặt niềm tin một cách thụ động mà chúng tôi tuyệt đối tin vào thiện chí và năng lực của mình để trao niềm tin ấy cho những người đại diện cơ quan công quyền nhà nước và giục giã họ cùng hành động.


Trong các bài tiếp theo, chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ những kinh nghiệm khác được rút tỉa hoặc cập nhật ngay những tình hình mới của vụ việc này.


TMT.

12 views
Contact Us

6066 Leesburg Pike,

Suite 100 Falls Church,

VA 22041

Ph:   (703) 538-2190

Fax: (703) 538-2191

Copyright © 2018. VNCRP

Our location
Send us a message