Hỗ trợ đồng bào Việt Nam "vô quốc gia" đòi lại quyền công dân (bài 6)

Hỗ trợ đồng bào Việt Nam vô quốc gia đòi lại quyền công dân là một dự án lớn của BPSOS với sự tham gia của Liên minh chống tra tấn Việt Nam (Vietnam - Coalition Against Torture (VN-CAT))


Bắt đầu từ tháng 5 năm 2019, với sự bảo trợ và chung sức của ADF International, dự án bắt đầu triển khai hỗ trợ 594 người H’Mong hiện đang cư ngụ tại Tiểu khu 179, Xã Liêng Srônh, Huyện Đam Rông, Tỉnh Lâm Đồng. Đây là những nạn nhân của chính sách bất dung với tôn giáo ở Việt Nam.


Dưới đây là danh sách bài viết trong loạt bài về công tác hỗ trợ đồng bào “vô quốc gia” đòi lại quyền công dân của họ:

Bài 1 - Dấu mốc pháp lý quan trọng thể hiện tinh thần thiện chí của nhà nước Việt Nam. Hoặc xem trên Facebook Bài 2 - Vận động quốc tế hỗ trợ trong việc giải quyết tình trạng người Hmong vô hộ tịch ở Tiểu Khu 179, Tỉnh Lâm Đồng. Hoặc xem trên Facebook Bài 3 - Người Hmong vô hộ tịch ở Tiểu Khu 179 Tỉnh Lâm Đồng được tham gia giám sát dự án tái định cư của mình - Bước tiến bộ mới rất đáng hoan nghênh của chính quyền. Hoặc xem trên Facebook Bài 4 - Thêm một số tiến bộ mới đáng hoan nghênh của chính quyền Huyện Đam Rông, Tỉnh Lâm Đồng khi nhận đơn thư của người dân Tiểu Khu 179. Hoặc xem trên Facebook Bài 5 - Đường đã mở cho những đôi chân trần của người dân Tiểu Khu 179. Hoặc xem trên Facebook Bài 6 - Thay đổi nội lực của chính người dân Tiểu Khu 179.

Bài 6: THAY ĐỔI NỘI LỰC CỦA CHÍNH NGƯỜI DÂN TIỂU KHU 179


Khi xác định các nguyên nhân của một vấn đề xã hội, người ta thường ít để ý rằng, bao giờ cũng có ít nhất một nguyên nhân nội tại đó là nội lực của nạn nhân chưa đủ sức chống đỡ với các tác nhân ngoại tại. Để giải quyết một vấn đề, nếu chỉ chăm chú triệt tiêu các nguyên nhân bên ngoài mà không nâng cao nội lực thì không sớm hay muộn đối tượng phục vụ cũng lại lâm vào một vấn đề xã hội khác.


Với vụ việc của Tiểu Khu 179, do đã bị kéo dài tới hơn 20 năm không được chính quyền giải quyết nên các hệ lụy xã hội đã phát sinh rất nhiều vấn đề khác phức tạp. Vụ việc khởi đi từ câu chuyện về tôn giáo nhưng sau đó là các vấn đề không có giấy tờ tùy thân, các quyền lợi của con người và công dân bị xâm hại như kết hôn, giấy khai sinh không có tên cha, việc học hành, chữa bệnh, việc làm và xa hơn nữa là tình trạng chậm phát triển, đói nghèo, sinh con ngoài kiểm soát…


Vì thế, để giải quyết được tận gốc của vấn đề phải bắt đầu từ công tác giáo dục làm thay đổi nội lực của chính người dân. Phải tự họ nhận thức ra vấn đề của mình và chủ động trong việc phối hợp cùng bên ngoài giải quyết.


Buổi nói chuyện pháp luật của công an ở Tiểu Khu 179

Giáo dục cộng đồng


Trong một cộng đồng người thiểu số sống ở vùng sâu, các tri thức căn bản thường rất lạc hậu. Do đó, công tác giáo dục cộng đồng phải bắt đầu từ điểm xuất phát rất thấp và kiên trì việc tăng dần khả năng của họ lên. Các vấn đề muốn truyền thụ đều phải chia nhỏ và gắn với lợi ích thực tế họ đang gặp phải thì mới giữ chân được người học. Vì vậy, không thể áp dụng các mô hình giáo dục kiểu lớp học tính theo buổi kéo dài trong vài tuần lễ được mà phải có hẳn một chương trình duy trì cả năm.


Mục tiêu chính của công tác giáo dục cộng đồng là tạo ra một cộng đồng có thể chia sẻ với nhau về các giá trị chung bên cạnh việc tôn trọng các giá trị cá nhân. Bằng cách này sẽ vô hiệu hoá được cách mà chính quyền thường rất hay áp dụng khi giải quyết các vấn đề tập thể đó là “chia để trị”. Chẳng hạn như ở Tiểu khu 179, chính quyền đã từng ra văn bản hướng dẫn cấp giấy tờ tuỳ thân cho một số người “đủ điều kiện”. Nếu không tỉnh táo mà để một số người vì quyền lợi cá nhân, chấp nhận các điều kiện được chính quyền đặt ra thì sẽ đẩy những người còn lại ở thế rất khó, vấn đề chung của một cộng đồng sẽ không thể giải quyết được. Tuy nhiên, bằng cách dự liệu trước và đặt ra kế hoạch giáo dục cộng đồng nên những cá nhân có “đủ điều kiện” đều đã từ chối việc cấp giấy tờ tùy thân sớm cho mình. Rốt cuộc, chính quyền đã phải chấp nhận kế hoạch khảo sát dữ liệu của toàn bộ khu dân cư để có căn cứ cấp giấy tờ tuỳ thân cho bất kỳ ai, không phân biệt và không đặt ra bất kỳ điều kiện nào.


Bên cạnh đó, mục tiêu khác của công tác giáo dục cộng đồng còn là để phát hiện ra những cá nhân có khả năng nhận thức tốt để có kế hoạch huấn luyện họ trở thành những hạt nhân của cộng đồng trong tương lai.


Huấn luyện các thành viên hạt nhân


Các thành viên hạt nhân là những người sẽ phát hiện, thu thập và cung cấp thông tin từ cộng đồng ra bên ngoài, do đó, họ cần phải được huấn luyện để có những kỹ năng căn bản của một thông tín viên. Ở Tiểu khu 179, cho đến nay sau hơn 1 năm đã hình thành được một nhóm những người bước đầu có năng lực trở thành người ăn cơm nhà gánh trách nhiệm công việc chung của cộng đồng. Kế hoạch huấn luyện đối với họ được tiến hành hằng tuần để giúp họ tự nhận diện được từng vấn đề mà cộng đồng gặp phải. Tiếp đó, dưới sự hướng dẫn của bên ngoài họ làm quen dần với việc đặt ra các giải quyết. Với cách huấn luyện như vậy, một số vấn đề khác như tình trạng đói nghèo, tình trạng dân trí thấp đã bước đầu được chính họ nhận diện và trăn trở tìm cách giải quyết. Đó chính là cơ hội để các tổ chức dân sự dẫn họ đi xa hơn trên con đường phát triển nội lực để tự họ giải quyết vấn đề của họ.


Quốc Hội đi thị sát ở Tiểu Khu 179

Kéo chính quyền cùng vào cuộc


Giải quyết một vấn đề xã hội không phải là hành động đối kháng, đối lập với chính quyền. Do đó, BPSOS chủ trương công khai và xoá bỏ những khoảng cách không cần thiết đối với chính quyền.


Công tác giáo dục dân trí ở mỗi quốc gia đều phải là nhiệm vụ hiển nhiên của chính quyền, vì thế, không có lý do gì để không kéo họ vào cuộc.


BPSOS đã hướng dẫn người dân Tiểu khu 179 soạn thảo văn bản đề nghị chính quyền tổ chức lớp hướng dẫn pháp luật cho chính mình. Thủ pháp ở đây chính là buộc họ phải công khai và làm rõ những vấn đề pháp lý mà rất có thể bị lợi dụng để làm xấu đi tiến trình giải quyết vụ việc. Ngoài ra, thông qua việc này, chính quyền có cơ hội để hiểu hơn về thực trạng đời sống của người dân, nắm bắt được các nhu cầu chính đáng của người dân, từ đó giảm đi mối nghi ngờ chính trị cố hữu trong họ, buộc họ phải quen dần với xu hướng phát triển của con người đó là sự tham dự của các tổ chức xã hội dân sự trong các vấn đề giữa người dân và chính quyền.


Phiếu thu thập thông tin dân cư ở Tiểu Khu 179

Thưa quý vị, từ những thành tựu đạt được ban đầu của vụ việc ở Tiểu khu 179, tỉnh Lâm Đồng, chúng tôi chia sẻ công thức làm khác với lối mòn cũ trong việc giải quyết vấn đề với mong muốn mọi người và mọi tổ chức xã hội dân sự nên thi đua tìm nhiều giải pháp khác nhau.


Công thức của chúng tôi trong việc giải quyết tồn tại xã hội đó là với mỗi một vấn đề của một cộng đồng cần phải có một nhóm kết nghĩa. Nhóm kết nghĩa này sẽ ngồi lại cùng với cộng đồng đang gặp phải vấn nạn tìm hiểu sự vụ một cách thận trọng sau đó mới tiến hành giải quyết nó theo một bài bản tính toán trước có định hướng. Ba việc quan trọng trong đó cần phải giải quyết đó là:

  1. Phải nâng cao nội lực cho người gặp vấn nạn. Đặt họ vào vị trí chính họ phải chủ động giải quyết vấn đề của mình, xoá bỏ tình trạng thụ động, trông chờ.

  2. Vận động các tổ chức quốc tế quan sát theo dõi vụ việc để tạo thế và lực thúc đẩy vụ việc trên bình diện chính trị.

  3. Tuyệt đối tuân thủ pháp luật, hạn chế các hành động mang tính chất khiêu khích chính quyền đồng thời đặt họ vào vị trí được tôn trọng trong nghĩa vụ phải giải quyết vụ việc.



TMT.

56 views
Contact Us

6066 Leesburg Pike,

Suite 100 Falls Church,

VA 22041

Ph:   (703) 538-2190

Fax: (703) 538-2191

Copyright © 2018. VNCRP

Our location
Send us a message