Hội đồng thẩm phán tòa án nhân dân tối cao hiểu sai quyết định của Chủ Tịch Nước về vụ án Hồ Duy Hải

Ngày 28/5/2020, trên trang VOA tiếng Việt có bài phân tích của Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ về việc Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao bác đơn kháng nghị của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, trong đó có dựa vào Quyết định của Chủ tịch nước. Theo Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ, điều này là vi phạm pháp luật bởi Quyết định của Chủ tịch nước không phải là một văn bản tố tụng, do đó không thể sử dụng nó trong quá trình xem xét vụ án.


Để giúp độc giả của trang Đề án dân quyền Việt Nam có thêm cơ hội hiểu về vấn đề này, một cộng tác viên của Đề Án Dân Quyền đã gửi tới chúng tôi bài viết tóm lược dưới đây dựa trên quan điểm của Tiến sĩ Cù Huy Hà Vũ trong bài phân tích nói trên.


MỘT VÀI DIỄN BIẾN TRONG VỤ ÁN


Sau khi Tòa phúc thẩm giữ nguyên án tử hình đối với Hồ Duy Hải, anh đã gửi Chủ tịch nước đơn xin ân giảm án tử hình.


Ngày 17/5/2012, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ra Quyết định số 639/QĐ-CTN bác đơn xin ân giảm hình phạt tử hình của Hồ Duy Hải.


Ngày 24/7/2019, Văn phòng Chủ tịch nước có Công văn số 688/VPCTN-PL-m thông báo Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đề nghị Viện trưởng VKSNDTC xem xét, giải quyết theo thẩm quyền, bảo đảm đúng quy định của pháp luật đối với vụ án Hồ Duy Hải.


Trên cơ sở Công văn này, ngày 22/11/2019, Viện trưởng VKSNDTC Lê Minh Trí đã ra Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm cả hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm.


Tranh luận với đại diện VKSNDTC tại phiên tòa giám đốc thẩm, Hội đồng Thẩm phán cho rằng Quyết định của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm hình phạt tử hình của Hồ Duy Hải là một quyết định tố tụng NHƯNG Công văn của Văn phòng Chủ tịch nước là văn bản hành chính nên không thay thế được quyết định tố tụng. Do đó, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao ra Kháng nghị trên cơ sở Công văn của Văn phòng Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng là vi phạm pháp luật! Quan điểm này sau đó được khẳng định lại trong Quyết định giám đốc thẩm.


VĂN BẢN TỐ TỤNG LÀ GÌ?


Khoản 1 Điều 132 của Bộ luật tố tụng hình sự 2015 (BLTTHS) quy định:

“Văn bản tố tụng gồm lệnh, quyết định, yêu cầu, kết luận điều tra, bản cáo trạng, bản án và các văn bản tố tụng khác trong hoạt động tố tụng được lập theo mẫu thống nhất”.

Điều 1 của BLTTHS quy định, hoạt động tố tụng gồm “tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự”.


Như vậy, văn bản tố tụng là văn bản được ban hành bởi các cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành các hoạt động tố tụng gồm “tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự”.


Điều 86 Hiến pháp 2013 quy định:

“Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, thay mặt nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam về đối nội và đối ngoại.”

Trong những nhiệm vụ và quyền hạn của Chủ tịch nước quy định tại Điều 88 Hiến pháp 2013 không hề có nhiệm vụ tiến hành tố tụng nói chung, “tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và một số thủ tục thi hành án hình sự” nói riêng.


Như vậy, Chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia chứ không phải là cơ quan hay người tiến hành hoạt động tố tụng, bất luận hình sự, dân sự hay hành chính. Việc xem xét ân giảm án tử hình của Chủ tịch nước do đó không phải là một hoạt động tố tụng hình sự. Vì thế văn bản liên quan đến tư pháp của Chủ tịch nước hay Văn phòng Chủ tịch nước nói chung, quyết định của Chủ tịch nước bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải nói riêng, không phải là một văn bản tố tụng.


Cũng cần nói thêm, ân giảm án tử hình là một quyền năng chính trị mang tính nhân đạo của riêng Chủ tịch nước. Điều này được tạo ra và cho phép Chủ tịch nước thực hiện trên cơ sở cân nhắc các phương diện chính trị, nhân đạo, ngoại giao của Nhà nước và quan điểm cá nhân của vị này


TẠM KẾT


Như vậy có thể khẳng định việc Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cáo coi Quyết định của Chủ tịch nước với bản án Hồ Duy Hải là một văn bản tố tụng là sự ngộ nhận về luật pháp, vi phạm pháp luật tố tụng và Hiến pháp.


Ở Việt Nam, chẳng ai lạ gì “án bỏ túi”. Quyết định bác kháng nghị án tử hình Hồ Duy Hải của Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao là biểu hiện sinh động nhất của quốc nạn này mà thôi!


Đây là một vấn đề hết sức nghiêm trọng bởi hệ lụy của nó là vô cùng kinh khủng. Nó không chỉ ném sinh mạng của một con người vào lưỡi hái tử thần một cách độc đoán mà còn đe dọa sự sống còn của một nhà nước. Khoản 1 Điều 8 Hiến pháp Việt Nam xác quyết: “Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật”. Do đó, bằng việc thủ tiêu Pháp chế xã hội chủ nghĩa thông qua phiên tòa kangaroo này – từ cố ý làm trái Bộ luật tố tụng hình sự cho tới cố ý xâm phạm Hiến pháp – toàn thể 16 thẩm phán Tòa tối cao dưới sự dẫn dắt của Chánh án Nguyễn Hòa Bình, người chưa bao giờ là thẩm phán đã đang thủ tiêu chính Nhà nước Việt Nam.


Và hơn cả sự sống còn của một nhà nước thì tình trạng vô pháp này còn đe doạ cả sự tồn tại của một quốc gia. Bởi lẽ, khi đất nước ngập trong bất công và vô pháp thì các thế lực bên ngoài như Trung Quốc sẽ dễ dàng hơn rất nhiều trong việc thôn tính quốc gia của chúng ta.


CTV-VNCRP

2 views
Contact Us

6066 Leesburg Pike,

Suite 100 Falls Church,

VA 22041

Ph:   (703) 538-2190

Fax: (703) 538-2191

Copyright © 2018. VNCRP

Our location
Send us a message