Quyền biểu tình ở Việt Nam

Vào tháng 6 hàng năm có lẽ chúng ta sẽ không quên được sự kiện hàng ngàn người dân xuống đường biểu tình phản đối Dự luật đặc khu và Luật an ninh mạng vào tháng 6/2018. Hàng trăm người bị bắt bớ, đánh đập tại công viên Tao Đàn ngày 17/06/2018; hàng trăm người bị kết án, bỏ tù chỉ vì lý do đi biểu tình.

Nhóm đi đầu trong cuộc biểu tình lúc sáng Chủ Nhật, 10 tháng Sáu, năm 2018, tại Đà Nẵng - VOA

QUYỀN BIỂU TÌNH LÀ GÌ?


Quyền biểu tình là một trong các quyền cơ bản của công dân được ghi nhận tại Điều 25 Hiến pháp 2013:

“Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định.”

Có thể hiểu, biểu tình là hình thức đấu tranh bằng cách tụ họp đông đảo để bày tỏ ý chí, nguyện vọng của người dân, thường là phản đối chính sách hoặc quyết định của chính quyền có tầm ảnh hưởng lớn đến quyền và lợi ích của người dân.


CHƯA CÓ LUẬT BIỂU TÌNH VẪN ĐƯỢC ĐI BIỂU TÌNH


Sau những vụ đàn áp biểu tình nhiều năm qua, hai từ “biểu tình” trở nên khô khan và nhạy cảm trong mắt người dân. Một số người dân vẫn cho rằng, đi biểu tình là vi phạm pháp luật. Một số người dân khác cho rằng, chưa có luật biểu tình thì không được đi biểu tình. Những nhận định này hoàn toàn sai lầm.


Khi chưa có luật biểu tình thì chưa có quy định nào về biểu tình để điều chỉnh các hành vi biểu tình của người dân. Khi đó, các hành vi của người dân trong biểu tình được điều chỉnh bởi các quy định pháp luật hiện có, chẳng hạn quy định về an toàn giao thông, trật tự công cộng.

Tuy nhiên, dù chưa có luật biểu tình thì người dân vẫn được đi biểu tình. Việc chưa có luật biểu tình không phải là lý do để ngăn chặn người dân thực hiện quyền này. Nếu chính quyền ngăn chặn người dân biểu tình thì chính quyền đã vi phạm hiến pháp, đã vi hiến.


RỦI DO KHI NGƯỜI DÂN ĐI BIỂU TÌNH

Quyền biểu tình không phải là một quyền tuyệt đối. Điều đó có nghĩa là chính quyền có thể viện dẫn các lý do như an ninh quốc gia, trật tự công cộng để hạn chế quyền biểu tình.


Điều 14 Hiến pháp quy định:

"Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng."

Trong thực tế, Việt Nam không có tam quyền phân lập, không có tòa án độc lập, các quy định của pháp luật còn lỏng lẻo, mơ hồ cho nên khi người dân thực thi quyền biểu tình họ dễ bị khép vào các tội danh như “gây rối trật tự công cộng”. Vì vậy, người dân luôn đối mặt với rủi ro bị xử phạt, bắt bớ, hành hung hoặc kết án.


CHÍNH QUYỀN VIỆT NAM TIẾP TỤC TRÌ HOÃN LUẬT BIỂU TÌNH


Chính quyền Việt Nam vừa cho biết chưa đề xuất đưa một số dự án luật, trong đó có luật Biểu tình, vào chương trình xây dựng luật 2020 và cả 2021. Và lý do được Bộ Công an đưa ra là để “tránh các thế lực thù địch lợi dụng biểu tình để gây rối mất trật tự, chống phá Đảng, Nhà nước ta.” (trích từ: Thanh Niên - 16/04/2020 - Chưa bàn luật Về hội, luật Biểu tình tới hết năm 2021)


Thật dễ hiểu khi chính quyền Việt Nam lại tiếp tục trì hoãn Luật biểu tình - một công cụ hữu hiệu để người dân bày tỏ ý chí, nguyện vọng của mình trước những chính sách, quyết định hệ trọng của đất nước. Bởi vì biểu tình có thể tập hợp sức mạnh đông đảo của người dân, thúc đẩy dân chủ hóa ở Việt Nam, điều mà chính phủ Việt Nam không muốn do họ muốn duy trì sự lãnh đạo độc tôn của họ càng lâu càng tốt.


NGƯỜI DÂN CẦN PHẢI LÀM GÌ?


Thứ nhất, cần hiểu rõ rằng đi biểu tình là không vi phạm pháp luật. Nếu chúng ta muốn quyền biểu tình của mình được tôn trọng, chúng ta cần kiên trì và kiên quyết thực hiện quyền biểu tình khi cần thiết; chúng ta không thể trông chờ vào một chính phủ hay Quốc hội ban hành Luật biểu tình khi bản thân họ không bao giờ muốn ban hành Luật biểu tình.

Thứ hai, cần trang bị các kiến thức pháp lý khi đi biểu tình để khi bị bắt, bị xử phạt có thể yêu cầu cơ quan chức năng giải trình lý do. Cũng cần chuẩn bị tâm lý, phương án trong trường hợp bị bắt giữ, bị xử phạt, đánh đập, có thể nhờ người thân lên tiếng, thông báo với báo chí, các tổ chức quốc tế để làm truyền thông. Tốt nhất, nên tránh bị công an bắt bớ, đánh đập khi đi biểu tình.


Luật pháp được xây dựng dựa trên ý chí và nguyện vọng của người dân. Vì bất cứ lý do gì đi chăng nữa, nếu chính quyền không muốn, nhưng người dân muốn thì sớm hay muộn, chính quyền vẫn phải ban hành Luật biểu tình. Dù không có Luật biểu tình, sự bức bí trong việc thể hiện ý chí, nguyện vọng của người dân sẽ bùng nổ bất cứ lúc nào. Sự kiện hàng ngàn người dân xuống đường biểu tình trong những năm qua là một minh chứng sống động cho điều đó. Nếu là một chính quyền khôn ngoan, chính quyền đó nên ban hành Luật biểu tình để người dân có nơi thực hành quyền biểu tình, để chính quyền có sự chuẩn bị cho những ngòi nổ âm ỉ của người dân bấy lâu nay. Khi đó, quyền biểu tình của người dân được tôn trọng mà chính quyền vẫn làm tốt nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự xã hội.

6 views
Contact Us

6066 Leesburg Pike,

Suite 100 Falls Church,

VA 22041

Ph:   (703) 538-2190

Fax: (703) 538-2191

Copyright © 2018. VNCRP

Our location
Send us a message